Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Inleiding
Het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing richt zich op het planmatig inrichten van de leefruimte, waarbij rekening wordt gehouden met individuele en gemeenschappelijke belangen. Ook richt het programma zich op het realiseren van een afgewogen woningbestand, zodat er altijd een woning is die past in ieders wooncarrière. Dat vraagt om het blijvend toevoegen van nieuwe woningen. Vanuit de Woonvisie willen we ons inzetten voor een vraaggerichte benadering vanuit de markt en voorzien in goede woningen voor alle doelgroepen en op een goede locatie. De gemeente heeft daarin de regiefunctie. Zowel in de bestaande bouw als in de nieuwbouw. Daarbij richt de gemeente zich op het aanbieden van verschillende woonmilieus door zowel stedelijke vernieuwing als nieuwbouwprojecten. Met Woongoed Middelburg en de Woningbouwvereniging Arnemuiden werken we samen bij renovatie, nieuwbouw en verduurzaming van woningen. Ook stimuleert de gemeente de bewoners om hun huis levensloopbestendig te maken en te verduurzamen.

Beleidskader
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Woonvisie 2023-2027 (2022) + Middelburgse woonagenda 2.0 (2024)
Zeeuwse woondeal (2023) + aanvullend afsprakenkader ouderenhuisvesting (2024)
Prestatieafspraken 2022-2025 gemeente + Woongoed + Huurdersvereniging Middelburg (2022)
Prestatieafspraken 2023-2026 gemeente + WBV Arnemuiden + Huurdersbelangenvereniging Hoogaars (2023)
Nota grondbeleid (2025)
Beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten in Middelburg (2023)
Nadere regels en beleidsregels omzetten en splitsen zelfstandige woonruimte Middelburg (2023)
Stec Groep | Kwalitatief woononderzoek Zeeland (KWOZ, 2025)
De woonagenda 2.0 wordt na besluitvorming door de gemeenteraad in mei 2026 vervangen door een 3.0-versie. De prestatieafspraken met Woongoed zijn met één jaar verlengd, zodat deze gelden tot eind 2026.
De huisvestingsverordening (herzien in 2025, inclusief de onderliggende onderbouwing qua schaarste) en het paraplubestemmingsplan wonen (vastgesteld in 2025) worden ingezet voor de regulering van de beschikbare woonruimte.
Wat wilden we bereiken?
Wonen
Maatschappelijk effect
De aanwezigheid van voldoende woningen en verschillende woonmilieus om de huidige en toekomstige huishoudens van Middelburg te kunnen huisvesten.
Doelstellingen
Er worden voldoende woningen gerealiseerd passend bij de (toekomstige) vraag, zowel qua aantallen als qua gewenste woningtypes. Daarbij ligt de focus op nultredenwoningen voor de groeiende groep ouderen. Op korte termijn wordt ook gezocht naar locaties voor tijdelijke woningen voor diverse doelgroepen.
Middelburg ziet kans om door middel van bijzondere en aantrekkelijke woonmilieus inwoners van buiten te trekken en om bewoners te behouden voor de gemeente.
We streven naar leefbare en gemengde wijken door per woningbouwlocatie en sloop-nieuwbouwlocatie de best passende en aanvullende woningen toe te voegen.
Herbestemmen en renoveren hebben de voorkeur boven nieuwbouw; hieronder valt ook het stimuleren van wonen boven winkels.
Er wordt ingezet op het behouden van gelijke kansen in de huursector voor de diverse doelgroepen waaronder jongeren, senioren en gezinnen.
We streven naar een betaalbare woningvoorraad, waaronder 500 nieuw te realiseren sociale huurwoningen ten behoeve van Woongoed Middelburg in de periode tot en met 2030 oplopend naar 750 sociale huurwoningen in de periode tot en met 2035. Als richtlijn geldt 30% sociale huur op nieuwe woningbouwlocaties.
Tot en met 2030 worden er in Middelburg minimaal 2.280 woningen gerealiseerd (waaronder de onder 6 genoemde sociale huurwoningen), zoals afgesproken in de woondeal. Het streven is daarbij om tweederde van de woningen te realiseren binnen de categorie 'betaalbaar'. Door daarbij de focus te leggen op nultredenwoningen ontstaan mogelijkheden voor ouderen om door te stromen, waardoor verdere doorstroming op de woningmarkt mogelijk is, ook voor andere doelgroepen.
We voorzien in voldoende huisvesting voor (toekomstige) studenten en voor andere bijzondere doelgroepen zoals statushouders, arbeidsmigranten en de uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang (zie programma Sociaal Domein).
We willen zorgen dat iedere bewoner van Middelburg zo lang mogelijk optimaal kan blijven functioneren in een zelfgekozen woning en woonomgeving.
We kiezen voor kwalitatieve nieuwbouw: duurzaam en gericht op de lange termijn (niet snel en goedkoop).
Er wordt gewerkt aan een kwalitatieve en energetische verbetering van de bestaande woningvoorraad. Zowel in de huur- als koopsector.
We zetten in op het zoveel mogelijk wegnemen van belemmeringen voor energiebesparende maatregelen bij monumenten, waarbij monumentale en architectonische waarden gerespecteerd worden.
Met het verstrekken van startersleningen verkleinen we voor starters de stap naar de koopwoningmarkt, waarmee we een bijdrage leveren aan het vergroten van de kansengelijkheid.
We voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders.
Ruimtelijke ordening
Maatschappelijk effect
Een stad met een goed woon- en leefklimaat, met passende woonruimte voor alle doelgroepen en leeftijdscategorieën.
Doelstellingen
We zorgen dat er steeds genoeg nieuwe plannen zijn met woningbouw in het programma.
Bij woningbouw heeft inbreiden de voorkeur boven uitbreiden.
We werken aan het omzetten van bestemmingsplannen in deelomgevingsplannen.
We streven naar groene woonmilieus.
Grondexploitatie
Maatschappelijk effect
Grondbeleid en grondexploitatie is dienstbaar aan beleid voor wonen, werken en recreëren en is een middel om doelstellingen op deze terreinen te realiseren. Geld dat hiermee wordt verdiend kunnen we inzetten voor locaties die geld kosten. Meer informatie over grondbeleid en grondexploitatie staat in de paragraaf Grondbeleid.
Wat hebben we bereikt?
Wonen
Maatschappelijk effect
Samen met ontwikkelaars en corporaties is gewerkt aan plannen om woningen in diverse woonmilieus en prijsklassen aan de markt toe te voegen.
Doelstelling 1: Er worden voldoende woningen gerealiseerd passend bij de (toekomstige) vraag, zowel qua aantallen als qua gewenste woningtypes. Daarbij ligt de focus op nultredenwoningen voor de groeiende groep ouderen. Op korte termijn wordt ook gezocht naar locaties voor tijdelijke woningen voor diverse doelgroepen
In 2025 zijn woningen opgeleverd in onder andere de plannen Mortiere, Essenvelt, Hazenburg en Sint Laurens. Verder is gewerkt aan planvorming voor nieuw aanbod in de toekomst en zijn op diverse plekken (Mortiere, Essenvelt, Rittenburg, Sint Laurens zuid, Ravensteijnweg, Koudekerkseweg, Buitenruststraat) woningen in aanbouw. In de wijk 't Zand en op de locaties Bachtensteene/Burggang en Oosterscheldestraat is herstructurering van sociale huurwoningen gaande.
Begin 2024 heeft besluitvorming plaatsgevonden over het advies van het inwonerberaad over nieuwe woningbouwlocaties voor de periode na 2030. Dat resulteerde in een vraag van de gemeenteraad voor nader onderzoek naar een aantal locaties, waarover in januari 2025 definitieve besluitvorming heeft plaatsgevonden. Op een tweetal locaties waar begin 2025 voorkeursrecht is gevestigd, vinden nu gesprekken plaats over het verwerven van grond.
In 2025 waren op diverse plekken (Essenvelt, Koudekerkseweg, Rittenburg, Ravensteijnweg) nultredenwoningen in aanbouw, waarvan oplevering is voorzien in 2026.
Aan de Dampoortweg heeft Woongoed Middelburg twaalf flexwoningen gerealiseerd. De gemeente werkt aan een plan voor flexwoningen op de locatie Bachweg.
Doelstelling 2: Middelburg ziet kans om door middel van bijzondere en aantrekkelijke woonmilieus inwoners van buiten te trekken en om bewoners te behouden voor de gemeente
In de diverse binnen de gemeente Middelburg aanwezig woonmilieus zijn in 2025 woningen gerealiseerd. Uit een in 2023 uitgevoerd koopstromenonderzoek (met een update in 2024 en 2025) blijkt dat bij nieuwe koopwoningen (of bouwkavels) in bijna 40% van de gevallen de nieuwe bewoners van buiten de gemeente Middelburg afkomstig zijn. Middelburg is in 2025 opnieuw gegroeid qua aantal inwoners, volledig door een positief migratiesaldo.
Doelstelling 3: We streven naar leefbare en gemengde wijken door per woningbouwlocatie en sloop-nieuwbouwlocatie de best passende en aanvullende woningen toe te voegen
Binnen de diverse woningbouwontwikkelingen is gestreefd naar een mix aan woningtypen. Door de gemeente en de corporatie wordt ook kritisch gekeken waar sociale huurwoningen aan de voorraad worden toegevoegd en waar dat beter niet kan.
Doelstelling 4: Herbestemmen en renoveren hebben de voorkeur boven nieuwbouw; hieronder valt ook het stimuleren van wonen boven winkels.
Het eind 2024 aangekochte politiekantoor in Dauwendaele is in 2025 geschikt gemaakt voor bewoning door vluchtelingen uit Oekraïne. Voor de langere termijn wordt onderzocht of definitieve transformatie een mogelijkheid is. Door Woongoed wordt gewerkt aan een plan voor herbestemming van de oude Acaciahof aan de Zuidsingel. Voor wonen boven winkels is de conclusie getrokken dat het toevoegen van extra woningen om diverse redenen helaas weinig kansrijk is.
Doelstelling 5: Er wordt ingezet op het behouden van gelijke kansen in de huursector voor de diverse doelgroepen waaronder jongeren, senioren en gezinnen
In 2025 was bij Woongoed Middelburg de gemiddelde inschrijftijd bij het aangaan van een huurovereenkomst zo'n 22 maanden, drie maanden langer dan het jaar ervoor. Het aantal reacties per huurwoning nam verder toe naar 423 per geadverteerde woning (in 2024 nog 352 reacties). Het aantal verhuringen in 2025 bedroeg 381, waarvan 79 nieuwbouwwoningen. Van de beschikbaar komende woningen werden er 99 verhuurd via loting, 133 via inschrijfduur en 149 via directe bemiddeling. Binnen het verband van Zuidwestwonen is per 1 juni 2025 de maximale inschrijfduur op vijf jaar gesteld in plaats van drie jaar, zodat woningenzoekenden langer de tijd hebben om een passende woning te vinden. Voor de lange termijn moet meer nieuw aanbod worden toegevoegd.
Doelstelling 6: We streven naar een betaalbare woningvoorraad, waaronder 500 nieuw te realiseren sociale huurwoningen ten behoeve van Woongoed Middelburg in de periode tot en met 2030 oplopend naar 750 sociale huurwoningen in de periode tot en met 2035. Als richtlijn geldt 30% sociale huur op nieuwe woningbouwlocaties
In de planvorming voor de nieuwbouwlocatie Sint Laurens noord werkt Woongoed samen met een ontwikkelaar aan een plan met een substantieel deel sociale huurwoningen. Op andere plekken zijn ook plannen met sociale woningbouw in voorbereiding (Churchilllaan, Mortiere, Essenvelt, Swerfrust, Hart van Dauwendaele, Hart van Griffioen). Afspraken over locaties voor de 750 sociale huurwoningen voor Woongoed zijn in 2024 in aanvulling op de prestatieafspraken vastgelegd.
Doelstelling 7: Tot en met 2030 worden er in Middelburg minimaal 2.280 woningen gerealiseerd (waaronder de onder 6 genoemde sociale huurwoningen), zoals afgesproken in de woondeal. Het streven is daarbij om tweederde van de woningen te realiseren binnen de categorie 'betaalbaar'. Door daarbij de focus te leggen op nultredenwoningen ontstaan mogelijkheden voor ouderen om door te stromen, waardoor verdere doorstroming op de woningmarkt mogelijk is, ook voor andere doelgroepen
Deze doelstelling geldt voor de periode 2022-2030. Eind 2025 zijn er circa 800 woningen gerealiseerd en zijn er 170 woningen in aanbouw. Daarnaast is het merendeel van de woningen inmiddels onderdeel van de harde plancapaciteit. Omdat het deels gaat om projecten uit de 'pijplijn' is overall nog geen sprake van tweederde betaalbaar.
Doelstelling 8: We voorzien in voldoende huisvesting voor (toekomstige) studenten en voor andere bijzondere doelgroepen zoals statushouders, arbeidsmigranten en de uitstroom uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang
In 2025 is nieuwe studentenhuisvesting (46 stuks) gerealiseerd op de locatie Poelendaelesingel. Ook is toekomstige vraag en aanbod beter in beeld gebracht. Door terugval van het aantal aanmeldingen bij met name de UCR als gevolg van de Wet Internationalisering in Balans wordt de komende jaren leegstand voorzien in Middelburg, zodat tijdelijk ook andere doelgroepen hun plek krijgen in de studentenhuisvesting, met name jongeren. Zie ook het programma Sociaal Domein.
Doelstelling 9: We willen dat iedere bewoner van Middelburg zo lang mogelijk optimaal kan blijven functioneren in een zelfgekozen woning en woonomgeving
In 2025 zijn de voorwaarden voor de blijverslening aangepast, zodat deze beter past bij de huidige tijdsomstandigheden. Bij verzoeken om woningaanpassingen gaan we met inwoner(s) in gesprek en wegen we af of we de woning gaan aanpassen of dat de betreffende inwoner beter kan verhuizen. Dat is van meer factoren afhankelijk dan enkel het genoemde bedrag. De (nieuwe) afwegingsfactoren staan in de Nadere regels jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning gemeente Middelburg 2024 (3.8), die eind 2023 zijn vastgesteld. Als de inwoner wil verhuizen is een verhuiskostenvergoeding mogelijk als tegemoetkoming in de kosten die de inwoner moet maken.
Doelstelling 10: We kiezen voor kwalitatieve nieuwbouw: duurzaam en gericht op de lange termijn (niet snel en goedkoop)
In de diverse nieuwbouwplannen was conform de uitgangspunten in de woonvisie aandacht voor woningen gericht op doorstroming. In Essenvelt wordt op het gebied van duurzaamheid bewust een stapje extra gezet.
Doelstelling 11: Er wordt gewerkt aan een kwalitatieve en energetische verbetering van de bestaande woningvoorraad. Zowel in de koop- als huursector
Corporaties werkten toe naar gemiddeld label A in 2025 en hebben dit ook behaald (met uitzondering van te slopen woningen en monumentenpanden). Voor de particuliere markt is door de gemeente ingezet op stimulering en communicatie. Er is in 2025 een start gemaakt met het opstellen van het Warmteprogramma. Ook is gestart met het ontwikkelen van een Zeeuws energieloket, ter vervanging van het Duurzaam Bouwloket. Met de resterende middelen uit het programma Proeftuin aardgasvrije wijken en compensatiegelden Aanlanding wind op zee is in 2025 gestart met de ontwikkeling van een subsidieaanbod, wat in 2026 verder wordt vormgegeven.
Doelstelling 12: We zetten in op het zoveel mogelijk wegnemen van belemmeringen voor energiebesparende maatregelen bij monumenten, waarbij monumentale en architectonische waarden gerespecteerd worden
Belemmeringen die ervaren worden bij het verduurzamen van monumenten worden niet veroorzaakt door wet- en regelgeving zoals onderzoek heeft uitgewezen. Eigenaren van woningen met een erfgoedstatus hebben een brief met brochure ontvangen, waarin wordt gewezen op mogelijkheden, regelingen en de route voor het juiste vergunningsproces. Met de gevraagde formatie-uitbreiding is door de raad in 2025 ingestemd. We hopen dat er op de arbeidsmarkt kennis en kunde met betrekking tot het gebouwd erfgoed en verduurzaming beschikbaar is, zodat we actiever kunnen adviseren over de instandhouding en verduurzaming van het erfgoed.
In 2025 is de dakenkaart, waarmee snel inzicht kan worden verkregen over waar er wel en waar er geen zonnepanelen mogelijk zijn, als onderdeel van de nieuwe Nota Ruimtelijke Kwaliteit ter vaststelling aan de raad voorgelegd. De raad heeft om haar moverende redenen de nota echter nog niet vastgesteld. We hopen in ieder geval de dakenkaart in 2026 aan het vigerende beleid toe te kunnen voegen.
Ook in 2025 werd actief deelgenomen aan de werkgroep Duurzaamheid van de Federatie Grote Monumentengemeenten die onder meer als klankbord fungeert voor de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Doelstelling 13: Met het verstrekken van startersleningen verkleinen we voor starters de stap naar de koopwoningmarkt, waarmee we een bijdrage leveren aan het vergroten van de kansengelijkheid
In 2025 zijn 74 aanvragen voor startersleningen toegewezen, iets meer dan het jaar ervoor. Het budget dat in 2025 is overgebleven, wordt meegenomen naar 2026.
Doelstelling 14: Voldoen aan de taakstelling huisvesting statushouders
De taakstelling voor 2025 is behaald, er werden vier personen meer gehuisvest dan de taakstelling was. De taakstelling voor de eerste helft van 2026 komt uit op 42 personen (rekening houdend met het overschot van 2025 op 38 personen).
Ruimtelijke ordening
Maatschappelijk effect
Middelburg heeft een goed woonklimaat. Ook is er passende woonruimte voor alle doelgroepen en leeftijdscategorieën beschikbaar. Voor bepaalde doelgroepen (ouderen die willen verhuizen naar een nultredenwoning en kopers die afhankelijk zijn van goedkoop aanbod) neemt de druk wel toe. Met name in de sociale huur is dringend nieuw aanbod nodig.
Doelstelling 1: We zorgen dat er steeds genoeg nieuwe plannen zijn met woningbouw in het programma
In 2025 is planvorming voor diverse locaties gecontinueerd en is planvorming voor nieuwe locaties gestart.
Doelstelling 2: Bij woningbouw heeft inbreiden de voorkeur boven uitbreiden
Dit blijft het uitgangspunt, maar tegelijkertijd is duidelijk dat er gezien de verwachte huishoudensgroei nieuwe uitbreidingslocaties nodig zijn. Ook in 2025 zijn weer nieuwe woningen gerealiseerd binnen de bestaande stad middels transformatie.
Doelstelling 3: We werken aan het omzetten van bestemmingsplannen in deelomgevingsplannen
De bestemmingsplannen zijn per 1 januari 2024 van rechtswege overgegaan in een (tijdelijk) omgevingsplan. In 2024 is gewerkt aan de eerste wijziging van het omgevingsplan, die begin 2025 is vastgesteld. Met deze eerste wijziging is een eerste set regels uit het tijdelijke deel omgevingsplan omgezet naar het nieuwe omgevingsplan. Vervolgens is gewerkt aan een tweede wijziging, die naar verwachting eind 2026 in procedure kan worden gebracht.
Doelstelling 4: We streven naar groene woonmilieus
Dit blijft het uitgangspunt. Dit houdt in dat we het principe hanteren van 3-30-300 uit de Omgevingsvisie Middelburg 2050. Oftewel, drie bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30% boomkransbedekking in elke buurt en elke woning maximaal 300 meter vanaf een park of groene ruimte. In 2025 is verder gewerkt aan een plan voor (een deel van) Cleene Hooge, wat een uitermate groene woonomgeving kan worden.
Grondexploitatie
Maatschappelijk effect
Ook in 2025 was het grondbedrijf door de ontwikkeling van diverse 'eigen' gronden dienstbaar aan (ander) beleid.
Prestatie | Status |
|---|---|
Gevarieerd woonaanbod | Volgens plan |
Bouw van levensloopbestendige woningen verspreid over de gemeente | Volgens plan |
Locaties voor de bouw van sociale huurwoningen | Gedeeltelijk volgens plan |
Verhuiscoach c.q. seniorenmakelaar | Niet volgens plan |
In de sociale huursector hebben woningen in 2025 een gemiddeld energielabel A | Volgens plan |
Nieuwbouw energieneutrale woningen voor een eerlijke meerprijs | Gedeeltelijk volgens plan |
Minimaal 60 startersleningen per jaar verstrekken | Volgens plan |
Voldoen aan taakstelling huisvesting statushouders | Volgens plan |
Verdere implementatie Omgevingswet | Gedeeltelijk volgens plan |
Groene woonmilieus | Volgens plan |
Verkoop bouwrijpe gronden | Volgens plan |
Bouw- en woonrijp maken van gronden | Volgens plan |
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wonen
Gevarieerd woonaanbod
Er is in 2025 gewerkt aan diverse nieuwbouwplannen met een gedifferentieerd woningaanbod. Zowel wat prijscategorie betreft als woningtypologie en doelgroepen. Hierbij is samengewerkt met Woongoed en de Woningbouwvereniging Arnemuiden als het gaat om renovatie, nieuwbouw en verduurzaming van woningen. Het is niet gelukt om volgens plan in 2025 tijdelijke woningen te realiseren voor de huisvesting van diverse doelgroepen, waaronder Oekraïense vluchtelingen. Er ligt een plan voor de locatie Bachweg, maar realisatie blijkt (vooral financieel) dermate complex dat dit nog niet van de grond is gekomen. Wel is het oude politiekantoor in Dauwendaele omgevormd tot een tijdelijke woonlocatie voor Oekraïners, zodat de vraag minder urgent is geworden.
Nieuwbouw sociale woningvoorraad
In 2025 zijn door Woongoed flexwoningen opgeleverd aan de Dampoortweg. In Essenvelt en aan de Buitenruststraat (voormalig kantoor Woongoed) zijn sociale huurwoningen in aanbouw. Ook worden door Woongoed woningen gerealiseerd in de herstructureringslocaites 't Zand, Bachtensteene/Burggang en Oosterscheldestraat. Qua planvorming is gewerkt aan plannen voor de locaties Essenvelt, Mortiere, Churchilllaan, Sint Laurens noord, Zuidsingel 128 en Swerfrust. De locaties Buitenruststraat (voormalig kantoor politie) en Schenge zijn niet langer in beeld als ontwikkellocatie voor Woongoed.
Met de Woningbouwvereniging Arnemuiden is gewerkt aan planvorming voor vervangende nieuwbouw in de kern van Arnemuiden en op de locatie Veerseweg. De sloop van de woningen aan de Van Vollenhovenstraat en omgeving heeft eind 2025 plaatsgevonden.
Uitvoering woondeal
Begin 2023 is tussen het Rijk, de provincie en de Zeeuwse gemeente de Zeeuwse woondeal gesloten. Hierin staan afspraken over het minimaal te realiseren woningen per gemeente. De 'taakstelling' voor Middelburg tot en met 2030 is (bruto) minimaal 2.280 woningen. Per eind 2025 zijn er circa 800 woningen gerealiseerd en zijn er 170 woningen in aanbouw. Daarnaast is het merendeel van de woningen inmiddels onderdeel van de harde plancapaciteit.
Levensloopbestendig wonen: nieuwbouw
Er wordt blijvend ingezet op het toevoegen van nultredenwoningen op nieuwbouwlocaties. Van de in 2025 opgeleverde en de op dit moment in aanbouw zijnde woningen is een substantieel deel een nultredenwoning.
Levensloopbestendig wonen: bestaande voorraad
In 2025 is de verordening voor de blijverslening aangepast, waardoor de mogelijkheden om hiervan gebruik te maken zijn verruimd. Dat heeft inmiddels geleid tot diverse informatieverzoeken en één aanvraag. Onderzocht wordt of de blijverslening kan worden vervangen door een lening in het kader van 'duurzaam langer thuis', waarin maatregelen in het kader van levensloopbestendigheid en duurzaamheid worden gecombineerd. Dit in samenwerking met de provincie Zeeland.
Verhuiscoach
Woongoed is vanaf 2023 succesvol aan de slag met een verhuiscoach, waardoor huurders zijn verhuisd naar een andere, meer passende woning. In 2025 heeft de gemeenteraad besloten over een financiële bijdrage als vergoeding voor verhuiskosten van deze huurders. In het uitvoeringsprogramma van de Middelburgse visie op wonen, zorg en welzijn wordt ook een variant voor de koopwoningmarkt onderzocht. In 2025 is hier nog geen uitvoering aan gegeven.
Ondersteuning woon- en zorgcoöperaties
Naar aanleiding van een in juli 2024 aangenomen amendement is in de periode 2025 tot en met 2028 geld beschikbaar om startende woon- en/of zorgcoöperaties financieel te ondersteunen. In het uitvoeringsprogramma bij de visie voor wonen, zorg en welzijn wordt dit verder vormgegeven. In 2025 is hier nog geen uitvoering aan gegeven.
Energiebesparende maatregelen
Corporaties hebben gewerkt aan verduurzaming van hun bezit. Voor de particuliere markt is door de gemeente ingezet op stimulering door middel van subsidies en op communicatie. In de nieuwbouw is landelijke regelgeving leidend, maar waar mogelijk kunnen aanvullende afspraken moet ontwikkelaars worden gemaakt. In de huidige markt is dat echter lastig realiseerbaar, zodat BENG vaak het hoogst haalbare is.
Startersleningen
In 2025 zijn 74 startersleningen toegewezen, fors meer dan de vooraf gestelde doelstelling van minimaal 60 en ook iets meer dan de 67 in het jaar ervoor.
Huisvesting statushouders
In 2025 is de taakstelling gehaald: er werden vier personen meer gehuisvest dan volgens de taakstelling zou moeten.
Ruimtelijke ordening
Implementatie Omgevingswet
Begin 2025 is een eerste wijziging van het omgevingsplan door de gemeenteraad vastgesteld. Met deze eerste wijziging is een eerste set regels uit het tijdelijke deel omgevingsplan omgezet naar het nieuwe omgevingsplan. Vervolgens is gewerkt aan een tweede wijziging, die naar verwachting eind 2026 in procedure kan worden gebracht.
Groene woonmilieus
Bij de planvorming van nieuwe woningen en wijken is er blijvend aandacht voor vergroening.
Grondexploitatie
De verkoop van bouwrijpe gronden
In 2025 is grond verkocht in de plannen Sint Laurens noord en zuid, Mortiere, Essenvelt en Churchilllaan.
Bouw- en woonrijp maken van gronden
In 2025 werden er geen nieuwe locaties bouwrijp gemaakt. Er werd (deels) woonrijp gemaakt in de plannen Sint Laurens zuid, Essenvelt, Rittenburg fase 3 en Veersepoort.
Beleidsindicatoren
nnb= data nog niet bekend
Beleidsindicatoren | Kolom1 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Gemiddelde WOZ-waarde (in 1.000 euro's) | Middelburg | 213 | 231 | 259 | 288 | 306 |
Nederland | 290 | 317 | 368 | 379 | 398 | |
Demografische druk (%) | Middelburg | 80,7 | 81,1 | 80,7 | 80 | 79,8 |
Nederland | 70,1 | 70,3 | 70,3 | 70,4 | 70,7 | |
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in euro's) | Middelburg | 786 | 876 | 890 | 848 | 910 |
Nederland | 733 | 823 | 860 | 928 | 957 | |
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in euro's) | Middelburg | 860 | 949 | 976 | 892 | 970 |
Nederland | 810 | 905 | 942 | 1014 | 1050 | |
Nieuw gebouwde woningen ( per 1000 woningen) | Middelburg | 3,6 | 10,6 | 10,5 | 7,7 | nnb |
Nederland | 8,9 | 9,3 | 9 | 8,4 | nnb |
Wat heeft het gekost?
Volkshuisv, leefomgev en sted vern | Begroting 2025 | Begroting 2025 na wijziging | Realisatie 2025 | Verschil 2025 (+ voordeel, -nadeel) |
|---|---|---|---|---|
Lasten | ||||
8.01.0 Ruimte en leefomgeving | 1.173 | 1.372 | 1.290 | 82 |
8.02.0 Grondexploit (niet-bedr.terr) | 2.703 | 6.761 | 6.737 | 24 |
8.03.0 Wonen en bouwen | 3.739 | 4.667 | 4.935 | -268 |
Totale Lasten | 7.615 | 12.800 | 12.962 | -162 |
Baten | ||||
8.01.0 Ruimte en leefomgeving | -7 | -7 | -24 | 16 |
8.02.0 Grondexploit (niet-bedr.terr) | -2.472 | -6.255 | -6.700 | 445 |
8.03.0 Wonen en bouwen | -1.673 | -2.673 | -3.607 | 934 |
Totale Baten | -4.152 | -8.935 | -10.331 | 1.395 |
Totaal Volkshuisv, leefomgev en sted vern | 3.463 | 3.864 | 2.631 | 1.233 |
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel / - nadeel)
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
Omschrijving (bedragen × € 1.000) | Afwijking Lasten | Afwijking Baten | Structureel J/N |
|---|---|---|---|
8.02.0 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | |||
Grondexploitatie wonen | 0 | 445 | N |
Grondbedrijf exploitaties kennen een lange doorlooptijd. Bij de begroting wordt per afzondelijk project altijd voor het betreffende begrotingsjaar een inschatting gemaakt van de te verwachten kosten en baten voor dit specifieke begrotingsjaar. De afwijkingen worden hier dus veroorzaakt door vertraging dan wel versnelling in de fasering van de grondcomplexen. Per saldo zijn deze afwijkingen neutraal, omdat deze wordt opgevangen door de mutaties van de boekwaarde van het grondbedrijf. De winstneming van de complexen wordt toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. | |||
8.03.0 Wonen en bouwen | |||
Algemene adviezen grondbank | -90 | 90 | N |
Vanuit de grondbank wordt de kwaliteit opgewaardeerd naar bomen- en bermengrond. Deze grond wordt weer in projecten gebruikt. Voor het leveren van grond vanuit het depot wordt een vergoeding ontvangen. De inkomsten worden gebruikt voor het Akoetisch landschap. | |||
Nationaal Isolatieprogramma | -167 | 167 | N |
Voor het verduurzamen van woningen is subsidie voor de burger beschikbaar gesteld. Hier is meer gebruik van gemaakt dan vooraf was ingeschat. Hier staat specifieke uitkering van het Rijk tegenover. | |||
Verduurzaming woningvoorraad | 58 | 0 | N |
De projecten uit het vastgestelde KEC-actieplan hebben vertraging in de uitvoering opgelopen. Daarom is dit budget niet volledig besteed. | |||
Algemeen woonbeleid | -72 | 0 | N |
Er zijn veel kosten gemaakt vanwege politieke prioriteiten, onder andere advisering over een aangepaste huisvestingsverordening en bijbehorende onderzoeken ter onderbouwing van schaarste op de woningmarkt. | |||
Leges bouwvergunningen | 0 | -165 | N |
De doorlooptijd van een aantal grote bouwprojecten (waaronder de 37 woningen/appartementen aan de van Vollenhovenstraat in Arnemuiden, Mortiere fase 12/13: 48 woningen en 80 appartementen aan de Sir Winston Churchilllaan) is langer, waardoor de leges niet in 2025 zijn ontvangen. | |||
Wet betaalbare huur | 90 | 0 | J |
De Wet betaalbare huur is op 1 juli 2023 in werking getreden en de Wet goed verhuurderschap gewijzigd. Daarmee krijgen gemeenten de bevoegdheid om toezicht te houden en handhavend op te treden. Hiervoor ontvangen we middelen van het Rijk. We hanteren een reactieve aanpak, waardoor we in 2025 wel een aantal vragen hebben gehad maar geen concrete casussen hebben gehad. | |||
Automatisering bouw en woningtoezicht | -132 | 0 | J |
In 2025 zijn meer kosten gemaakt voor personeel van derden, dit komt doordat er meer uren ingezet zijn rondom de software van de omgevingswet. Daarnaast zijn ook een aantal noodzakelijke softwarepakketten aangeschaft. | |||
Realisatiestimulans | 0 | 763 | N |
Vanuit het Rijk is de specifieke uitkering Realisatiestimulans beschikbaar gesteld in november 2025. Deze regeling is bedoeld om de bouw van betaalbare woningen te stimuleren. Voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw is gestart ontvangt de gemeente € 7.000. In 2025 is bij 109 woningen de bouw gestart. Middels raadsvoorstel 26-003 heeft de gemeenteraad besloten de ontvangen middelen vanuit de realisatiestimulans toe te voegen aan het investeringsfonds. Bij de bestemming van het jaarresultaat 2025 zal dit worden opgenomen. | |||
Overig | 151 | 95 | |
Totaal Volkshuisvesting, ruimelijke ordening en stedelijke vernieuwing | -162 | 1.395 |
