Verbonden partijen

Inleiding

De gemeente is bestuurlijk en financieel betrokken bij vele partijen, de zogenaamde verbonden partijen. Onder verbonden partijen wordt verstaan Gemeenschappelijke regelingen (GR-en), stichtingen en deelnemingen in vennootschappen. In de meeste gevallen voeren deze partijen taken uit voor de gemeente.

Het begrip verbonden partij is vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en is als volgt gedefinieerd:

“Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft”.

Onder bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur van een verbonden partij of het hebben van stemrecht. Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente.

Deze paragraaf dient volgens het Besluit Begroting en Verantwoording ten minste te bevatten de visie op de verbonden partij in relatie tot de realisatie van de gemeentelijke doelstellingen en de beleidsvoornemens van de verbonden partij.

In deze paragraaf wordt kort ingegaan op de verbonden partijen waarin de gemeente participeert. Het cijfermatig overzicht, zoals hieronder gepresenteerd, is gebaseerd op de cijfers uit de jaarrekening 2024 van de betreffende partijen. Bij het opstellen van deze paragraaf zijn de gegevens van onze gelieerde partijen over 2025 nog niet voorhanden. Deze cijfers worden opgenomen in de geactualiseerde paragraaf verbonden partijen die we in de begroting 2027 opnemen.

1. ¹ Bijdrage is excl. Jeugdhulpkosten
2. ² Betreft de Exploitatiebijdrage (dus niet de extra bijdrage, doorbet WSW, BUIG etc)

Gemeenschappelijke regelingen

De gemeenschappelijke regelingen voeren in de meeste gevallen een gemeentelijke taak uit, soms op het gebied van beleid, soms op het gebied van beheer en in een aantal gevallen zowel op het gebied van beleid en beheer. Er is dus sprake van verlengd lokaal bestuur. Het onderbrengen van gemeentelijke taken in een gemeenschappelijke regeling gebeurt meestal als de gemeente die taak niet alleen kan uitvoeren of als het niet doelmatig of doeltreffend is om deze taak alleen uit te voeren. In onderstaand overzicht worden de gemeenschappelijke regelingen weergegeven waarin de gemeente Middelburg participeert.

De betrokkenheid bij de regelingen varieert sterk. Middelburg heeft wel in alle bovengenoemde regelingen een vertegenwoordiger in het Algemeen Bestuur. Bij een aantal regelingen is de Middelburgse vertegenwoordiger in het Algemeen Bestuur tevens lid van het Dagelijks Bestuur. De financiële betrokkenheid bij de gemeenschappelijke regelingen bestaat meestal uit een jaarlijkse bijdrage.

Deelname aan een gemeenschappelijke regeling brengt ook risico’s met zich mee. Behalve de in de begroting opgenomen jaarlijkse bijdrage is de gemeente naar rato verantwoordelijk voor eventuele tekorten. Het is daarom belangrijk om de gang van zaken bij een gemeenschappelijke regeling goed te volgen om zo nodig tijdig te kunnen anticiperen op ongewenste ontwikkelingen. Risico’s bij de gemeenschappelijke regelingen kunnen zich uiteindelijk vertalen naar (financiële) risico’s bij de deelnemende gemeenten. Vaak openbaren deze risico’s zich in financiële zin, namelijk in de vorm van een extra financiële bijdrage aan de betreffende GR, maar daarnaast dient ook rekening gehouden te worden met politieke risico’s. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt op basis van de aanwezige informatie een vertaalslag gemaakt van deze risico’s.

Veiligheidsregio

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel: het openbaar lichaam heeft tot doel het behartigen van de belangen van de gemeenten in het samenwerkingsgebied op de terreinen van (a) Brandweerzorg, (b) Geneeskundig hulpverlening bij ongevallen en rampen, (c) Rampenbestrijding en crisisbeheersing en (d) het beheer van een centrale gemeenschappelijke meldkamer voor politie, brandweer en ambulancezorg.

Programma

Veiligheid

Partijen

Alle 13 Zeeuwse gemeenten

Bestuurlijk belang

Vertegenwoordiging in Dagelijks bestuur en Algemeen Bestuur

Ontwikkelingen

Voor Zeeuwse begrippen zijn er in 2025 veel GRIP incidenten geweest. Zeven keer is vanuit de operationele hoofdstructuur opgeschaald naar GRIP: vijf keer naar GRIP 1 en twee keer naar GRIP 2.  Verder is de afdeling Crisisbeheersing, mede door de beschikbaar gestelde landelijke gelden, in 2025 gegroeid en verder doorontwikkeld. Hiermee krijgt de transformatie naar een informatiegestuurde organisatie, die is voorbereid op elk type crisis, steeds meer vorm. Op impactvolle thema’s worden flinke stappen gezet.

In september 2025 is een visitatiecommissie bij de VRZ op bezoek is geweest. De commissie heeft geconstateerd dat de VRZ heel veel werk verzet met een krappe financiering, waardoor de organisatie kwetsbaar is. Daarom is de directie in gesprek gegaan met het bestuur over de toekomst van de organisatie en wat zij als organisatie bieden op het gebied van veiligheid aan de samenleving. Deze gesprekken hebben ertoe geleid dat ook het bestuur heeft aangegeven geen opties te zien voor bezuinigingen. Eind 2025 is daarom door het bestuur besloten een lobbyplan op te stellen om aanvullende financiële middelen te verkrijgen voor interregionale taken die de VRZ uitvoert, zoals taken op het gebied van nucleaire veiligheid, scheepsincidentbestrijding en advisering omtrent opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. Dit zijn taken die horen bij de risico’s en activiteiten van onze provincie, die bovenregionale impact hebben, maar waarvoor nauwelijks of geen aanvullende financiële middelen voor worden ontvangen en zorgen voor een disbalans in onze financiering.

Naast de ‘reguliere’ werkzaamheden zijn ook stappen gezet binnen het traject samenwerking GGD/VRZ. In 2025 is een programmamanager gestart en zijn binnen de drie sporen de benodigde werkzaamheden verricht. De verwachting is dat in 2026 besluitvorming kan plaatsvinden over de governance, de samenvoeging van de bedrijfsvoering en het ontwerp van het nieuwe hoofdkantoor.

Risico's

VRZ vermeldt in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de concept-jaarrekening 2025 dat de beschikbare weerstandscapaciteit (reserves) onvoldoende is om de impact van gesignaleerde risico's op te kunnen vangen. Het weerstandratio per eind 2025 is ruim onvoldoende, hetgeen betekent dat de omvang van het risicoprofiel groter is dan de vrije reserves waarmee financiële tegenvallers opgevangen kunnen worden. Dit kan betekenen dat, indien de algemene reserve verder uitgehold wordt en ontoereikend is om tegenvallers op te vangen, op enig moment een verzoek gedaan kan worden richting de deelnemers voor een aanvullende bijdrage.

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD)

Vestigingsplaats

Goes

Doel

De Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland voert taken uit conform bepalingen in de Wet publieke gezondheidszorg (WPG).

Programma

Volksgezondheid en Milieu

Partijen

Alle 13 Zeeuwse gemeenten

Bestuurlijk belang

Vertegenwoordiging in Algemeen Bestuur

Ontwikkelingen

De Zeeuwse uitdagingen blijven onverminderd groot, zoals verschillen in gezondheid tussen wijken en druk op het dagelijks welzijn. Juist daarom blijft GGD Zeeland zich inzetten op het versterken van preventie en de uitvoering van wettelijke taken. De GGD vervulde een coördinerende rol binnen de IZA- en GALA-ketenaanpakken en startte met de ontwikkeling van de Strategische Visie 2035. Daarnaast kende 2025 een intensief jaar op het gebied van infectieziektebestrijding en vaccinaties, met onder meer extra vaccinatierondes en blijvende aandacht voor een achterblijvende vaccinatiegraad.

De Jeugdgezondheidszorg zette verdere stappen in vernieuwing en efficiëntie, met nieuwe werkwijzen, digitalisering en betere monitoring. De samenwerking met gemeenten, scholen en geboortezorg is hierbij verstevigd. De druk op Veilig Thuis Zeeland nam verder toe, maar door procesverbeteringen en samenwerking zijn wachtlijsten en doorlooptijden verkort. Daarnaast is de inzet van wijk-GGD’ers in Zeeland verder uitgebreid, onder meer in Middelburg, gericht op inwoners met complexe problematiek en het voorkomen van escalaties.

In 2025 hebben de algemeen besturen van GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland besloten het traject te starten voor een intensievere samenwerking tussen beide organisaties. Daarbij zijn voorgenomen besluiten genomen over gezamenlijke bedrijfsvoering, het toewerken naar één gemeenschappelijke regeling en gezamenlijke huisvesting in Goes-West, met als doel een toekomstbestendige organisatie van gezondheid en veiligheid in Zeeland. In 2025 zijn de kaders en het vervolgproces vastgesteld; verdere besluitvorming volgt in 2026.

Risico's

Aanhoudende arbeidsmarktkrapte blijft een risico, met name voor Veilig Thuis. Veel preventieve activiteiten zijn afhankelijk van tijdelijke Rijksmiddelen (SPUK), wat onzekerheid geeft over structurele borging. Daarnaast vraagt verdere vernieuwing van JGZ en de strategische koers blijvende afstemming en besluitvorming met gemeenten.

De Zeeuwse muziekschool

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel

De Gemeenschappelijke Regeling Zeeuwse Muziekschool heeft tot doel bestuurlijke en organisatorische samenwerking waarbinnen het geven van instrumentaal en vocaal muziekonderwijs en van muzikale vorming in de ruimste zin ten behoeve leerlingen woonachtig in de deelnemende gemeenten.

Programma

Sport, Cultuur en Recreatie

Partijen

Alle Zeeuwse gemeenten met uitzondering van Sluis, Terneuzen en Vlissingen.

Bestuurlijk belang

Vertegenwoordiging in Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur

Ontwikkelingen

Na de corona-epidemie manifesteerde zich een flink financieel tekort bij Muziekschool Zeeland. Het bestuur heeft hierop actie genomen door het opstellen van een herstelplan. Daarmee zijn er structurele bezuinigingen gerealiseerd. De P&C cyclus bleek onvoldoende op orde en aan een nieuwe inrichting hiervan is hoge prioriteit gegeven. Er worden nu periodiek managementrapportages opgeleverd voor het dagelijks bestuur, zodat er meer inzicht is. Naast onvoldoende inzicht vanuit de P&C cyclus speelden een aantal factoren een belangrijke rol in het ontstane tekort, zoals: een na ijleffect van Covid 19; extra cao lasten die niet parallel liepen met de VZG richtlijn; gestegen energiekosten en hoog ziekteverzuim.

Dit ziekteverzuim speelde in 2025 ook nog. Door de overgang naar een nieuwe accountant en extra aanpassingen om de jaarstukken aan de voorwaarden van de BBV te laten voldoen, vallen de accountantskosten ook aanzienlijk hoger uit dan verwacht. Daarom wordt in 2025, anders dan begroot, een negatief resultaat verwacht (ca. € 110.000 op de totale GR).

In 2027 treden de gemeente Tholen en Reimerswaal uit de GR. De financiële impact daarvan wordt berekend door Deloitte.

In 2025 heeft Blueyard het onderzoek naar muziekonderwijs opgeleverd dat is uitgevoerd in opdracht van de gemeenten en de Provincie. Een van de aanbevelingen van het rapport is om de GR om te vormen naar een stichting. M.b.t. deze aanbeveling heeft de Muziekschool Blueyard gevraagd een vervolgonderzoek in gang te zetten naar de juridische, organisatorische, financiële en inhoudelijke consequenties hiervan. Uitkomst van dit onderzoek wordt in 2026 verwacht.

Provincie Zeeland heeft de begroting 2026 goed noch afgekeurd. De Muziekschool is daarmee onder preventief toezicht komen te staan. Een gewijzigde begroting 2026 wordt in Q1 2026 aan de provincie aangeboden met als doel een begroting op te kunnen leveren die wel goedgekeurd wordt door de provincie.

Risico's

Het risico is dat door inkrimping van de GR de kosten voor de instandhouding van de GR zullen stijgen en het aanbod van muziekonderwijs in Zeeland versnippert.

Stadsgewestelijke Brandweer Vlissingen/Middelburg

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel

Het beheer, onderhoud en instandhouding van de brandweerkazernes binnen het stadsgewest alsmede brandkranen en financiering FLO regeling.

Programma

Veiligheid

Partijen

Gemeente Vlissingen en Gemeente Middelburg

Bestuurlijk belang

Vertegenwoording in Dagelijks en Algemeen Bestuur

Ontwikkelingen

Per 1 januari 2014 is de Stadsgewestelijke Brandweer (SGB) overgegaan naar de VRZ, inclusief alle personeel, voertuigen en materieel. Alleen het beheer en onderhoud van de gebouwen (kazernes), brandkranen en de financiering van de FLO-regeling van de oud-medewerkers (nu VRZ) vallen nog onder de verantwoordelijkheid van de SGB. Vanuit de deelnemende gemeenten worden met betrekking tot de SGB de volgende taken uitgevoerd:

• Financieel beheer (gemeente Middelburg),

• Bestuursondersteuning (gemeente Middelburg),

• Technisch beheer (gemeente Vlissingen) en

• Archiefvoering (gemeente Vlissingen).

Risico's

Op dit moment zijn binnen de SGB geen risico’s aanwezig waarvan wordt verwacht dat de impact uitstijgt boven de aanwezige reserves.

Zeeuws Archief

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel

Het Zeeuws Archief beheert en bewaart belangrijke bronnen over de Zeeuwse geschiedenis in het algemeen en Middelburg in het bijzonder. Het ZA maakt dit cultureel erfgoed zichtbaar en toegankelijk voor iedereen die in het verleden van Zeeland en haar bewoners is geïnteresseerd. Onderdeel van het programma Sport, Cultuur en Recreatie van de programmabegroting is het vergroten van de aandacht voor het cultureel erfgoed en de historie van Middelburg. Het ZA speelt hierin een belangrijke rol.

Kerntaken: (1) Beheer en behoud: het op een geordende en toegankelijke manier bewaren en beheren van de collectie en (2) Beschikbaarstelling: het bevorderen van een zo groot mogelijk publieksbereik en een zo groot mogelijk gebruik van de collectie.

Programma

Sport, Cultuur en Recreatie.

Partijen

Rijk (Ministerie VWS), gemeenten Middelburg en Veere, de Provincie (in de vorm van DVO).

Bestuurlijk belang

Vertegenwoordiging in Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur.

Ontwikkelingen

2025 heeft bij het Zeeuws Archief vooral in het teken gestaan van de benodigde voorbereidingen op de wijzigingen in de Archiefwet 20xx. De Tweede Kamer heeft op 18 februari 2025 ingestemd met het wetsvoorstel, die naar verwachting op 1 januari 2027 in werking treedt. Onderdeel van de Archiefwet is een uittreding van het Rijk uit de gemeenschappelijke regelingen van alle Regionaal Historische Centra (RHC), waaronder het Zeeuws Archief. Via een Specifieke Uitkering blijft het Rijk wel langdurig aan de archieven verbonden. Dat is extra bevestigd door ondertekening van een convenant met de RHC’s.

De hoogte van de SPUK is gelijk aan de bijdrage van het Rijk als deelnemer aan de gemeenschappelijke regeling van een RHC in het laatste jaar voor uittreding van het Rijk uit genoemde gemeenschappelijke regeling.

Om te voldoen aan de veranderende wettelijke kaders en de bestuurlijke basis van het Zeeuws Archief voldoende breed te houden, is in 2025 gewerkt aan een tweedelige wijziging van de gemeenschappelijke regeling die in 2026 van start gaat.

Voor beide wijzigingen is een zienswijzeprocedure en toestemmingsprocedure doorlopen met Middelburg, Veere, het Rijk, waarbij Vlissingen, Schouwen-Duiveland, Terneuzen, het Waterschap Scheldestromen en de Provincie Zeeland tot de gemeenschappelijke regeling toetreden. Zodra de Archiefwet 20xx in werking treedt, wijzigt de gemeenschappelijke regeling nogmaals en is het Rijk niet langer onderdeel.

Risico's

Op grond van artikel 3.2, eerste lid, van de nieuwe Archiefwet is de minister verplicht om een specifieke uitkering te verstrekken voor de uitvoering van taken die de minister aan de RHC’s heeft overgedragen. De taakoverdracht is in beginsel voor onbepaalde tijd maar kan in een aantal specifieke gevallen worden beëindigd:

• Op eigen verzoek van het RHC;

• Bij gebrekkig beheer of aanmerkelijk tekortschieten door het RHC waardoor de toegankelijkheid van de collecties in gevaar komt;

• Bij een beleidsmatige heroverweging door de minister. In dit laatste geval zal de financiële rijksbijdrage nog vijf jaar doorlopen.

Orionis Walcheren

Vestigingsplaats

Vlissingen

Doel

Orionis Walcheren geeft uitvoering aan de Participatiewet (inclusief de Sw-wetgeving). Daarnaast voert Orionis Walcheren ook bijzondere bijstand, minimabeleid en gemeentelijke schuldhulpverlening uit. Het uitvoering geven aan de Participatiewet betreft meer dan alleen het verstrekken van de bijstandsuitkering. Deelnemen aan de samenleving staat centraal. Zoveel mogelijk door een reguliere baan bij een werkgever. En als dit niet mogelijk is door maatschappelijke participatie.

Orionis Walcheren ondersteunt en start activiteiten op het gebied van scholing en werkervaring die leiden tot herintreding van mensen op de arbeidsmarkt dan wel het aanbieden van passend werk of passende activiteiten in het kader van de Participatiewet.

Uitgangspunt is dat werk boven inkomen gaat. Alle inspanningen zijn gericht op arbeidsinschakeling, waarbij iedereen naar vermogen participeert. Als inwoners niet zelf voldoende inkomsten genereren, wordt dit door Orionis Walcheren aangevuld met een inkomensvoorziening volgens de Participatiewet. Daarnaast voert Orionis Walcheren wettelijk verplichte taken voor de schuldhulpverlening integraal uit. En voert zij onze minimaregelingen uit, zoals de regeling Sport, Cultuur, Onderwijs, de regeling chronisch zieken/gehandicapten en de collectieve zorgverzekering.

Aan verbonden partij zijn alle taken en bevoegdheden die bij of krachtens de wet– en regelgeving van de WOntwWB en de Wsw en de daarbij behorende/aanverwante algemeen verbindende voorschriften aan de raad, het college of de burgemeester zijn opgedragen inclusief het vaststellen van verordeningen aan de raden en colleges, voor zover bovengenoemde wetgeving toelaat, overgedragen aan Orionis Walcheren. Uitzondering hierop is het gemeentelijk armoedebeleid (inclusief individuele en categoriale bijzondere bijstand). De deelnemende gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het beleid, maar de uitvoering hiervan is opgedragen aan Orionis Walcheren.

Programma

Sociaal Domein

Partijen

Gemeenten Middelburg, Veere en Vlissingen

Bestuurlijk belang

Vertegenwoordiging in Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur

Ontwikkelingen

Participatiewet: het aantal plaatsingen op werk was in 2025 conform de begroting. Dit mede dankzij de voortzetting en uitbreiding van de methode “werken naar Vermogen” en de extra investering van de Walcherse gemeenten om 200 klanten extra in een re-integratietraject te kunnen begeleiden.

Door de rijksoverheid is een wetsvoorstel Participatiewet in Balans opgesteld. Doel is om meer uit te gaan van vertrouwen. De eerste fase bevat een twintigtal wijzigingen. Orionis bereidde de uitvoering van deze wijzigingen voor.

Wet Sociale Werkvoorziening: de afgelopen jaren stonden in het teken van een rendementsverbetering. In 2024 concludeerde de rijksoverheid dat een transitie nodig is bij de werkontwikkelbedrijven in Nederland. Aanleiding voor deze conclusie is een aantal constateringen:

• De infrastructuur is onvoldoende aangepast aan bijvoorbeeld de hogere begeleidingsbehoefte van de doelgroep;

• De betaalbaarheid staat onder druk;

• Er is meer focus nodig op zo regulier mogelijk werken;

• De huidige werksoorten zijn niet passend om mensen uit de bijstand te re-integreren.

Daarom werd iedere regio verplicht om een transitieplan op te stellen. Het rijk stelde hiervoor in 2025 budget beschikbaar.

Voor elk werkontwikkelbedrijf gelden voortaan twee verplichte maatschappelijke functies:

• Vangnetfunctie: ondersteuning voor mensen die (nog) niet in staat zijn om regulier te werken.

• Springplankfunctie: begeleiding voor mensen die een opstap nodig hebben naar een reguliere baan.

Orionis en de gemeenten werkten in 2025 aan het transitieplan.

Schuldhulpverlening: steeds meer mensen doen een beroep op schuldhulpverlening. Samen met Orionis werkten we een aantal maatregelen uit om deze mensen beter en sneller te kunnen helpen. Hierbij besteedden we vooral aandacht aan preventie, begeleiding en nazorg.

Risico's

• Tegenvallen rijksvergoeding BUIG: de gemeente Vlissingen ontving in 2025 beduidend minder rijksbijdrage dan begroot. De gemeente Vlissingen heeft inmiddels hiertegen beroep aangetekend. Ook voor 2026 heeft Vlissingen een lagere bijdrage toegekend gekregen. Omdat we in de GR Orionis samenwerken op basis van solidariteit, komt een deel van dit tekort ten last van de gemeenten Middelburg en Veere. Of de lagere rijksbijdrage leidt tot daadwerkelijke extra gemeentelijke bijdragen, hangt echter van meedere factoren af. Een belangrijke factor is bijvoorbeeld de uitstroom naar werk op Walcheren in relatie tot de uitstroom in de rest van Nederland.

• Het transitieplan voor het Werkontwikkelbedrijf kent een bijgestelde kostenraming ten opzichte van eerdere jaren. Waar eerder jaren op basis van het K+V-rapport nog uitgingen van een positief resultaat, is dit met het transitieplan bijgesteld naar een licht negatief resultaat.

Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel

Primair richt de RUD zich op het verlenen van milieuvergunningen en behandeling van meldingen in het kader van de Omgevingswet. Tevens worden vergunningen, meldingen en ontheffingen behandeld in het kader van Vuurwerkbesluit en de Wet luchtvaart. Daarnaast is ook het toezicht op en de handhaving van alle andere binnen de RUD Zeeland ondergebrachte wetgevingen georganiseerd, zoals het toezicht op bodemsaneringen, grondstromen en ontgrondingen alsmede het toezicht op de natuurwetgeving, zwembaden en zwemplaatsen, luchtvaarten vuurwerktaken en op provinciale verordeningen.

Programma

Volksgezondheid en Milieu

Partijen

Provincie Zeeland; alle 13 Zeeuwse gemeenten, Waterschap Scheldestromen

Bestuurlijk belang

Vertegenwoordiging in Algemeen Bestuur

Ontwikkelingen

Het contract voor huisvesting en de uitvoering van PIOFAC-taken, dat oorspronkelijk liep tot 31 december 2023 en later was verlengd, is beëindigd. Er is een nieuwe huisvestingslocatie gevonden in Middelburg. Er is een huurovereenkomst gesloten met Onroerend Goed Maatschap Rijkse voor een periode van vijf jaar. Eind 2025 is de verhuizing gestart en per 1 januari 2026 is de RUD operationeel vanaf de nieuwe locatie. Voor de uitvoering van de PIOFAC-taken is per 1 januari 2026 een dienstverleningsovereenkomst afgesloten met de Provincie Zeeland voor een periode van vijf jaar.

RUD Zeeland werkt aan de versterking van de organisatie om in april 2026 te voldoen aan de zes criteria voor een robuuste omgevingsdienst, zoals vastgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Deze transitie is ingezet na de goedkeuring van het plan van aanpak (Robuuste RUD) door het Algemeen Bestuur op 9 september 2024. De tweede voortgangsrapportage is opgesteld over de periode 1 december 2024 tot en met 31 mei 2025 en laat een duidelijke voortgang zien. Naar aanleiding hiervan is de verwachting dat de RUD op 1 april 2026 robuust is.

Op 8 december 2025 is door het Algemeen Bestuur besloten dat per 1 januari 2026 de naam Omgevingsdienst Zeeland in communicatieve uitingen wordt gebruikt naast de formele duiding GR RUD-Zeeland. Met dit besluit wordt een nieuwe start gemarkeerd waarmee naast een fysieke en digitale verhuizing, ook een moment wordt gemarkeerd in de ontwikkeling van de huidige uitvoeringsdienst naar een volwaardige omgevingsdienst.

Half oktober 2025 is vanuit de gezamenlijke besturen van de GGD, VRZ en RUD opdracht gegeven aan de directeuren van de drie organisaties om een vervolgverkenning uit te voeren naar huisvesting van de RUD in de beoogde nieuwbouw van GGD/VRZ op de locatie Goes-West. Omdat de inhoudelijke samenwerking tussen de drie organisaties wordt vormgegeven door een gezamenlijke agenda, hebben de GGD en VRZ de mogelijkheid opengehouden voor de RUD om alsnog aan te haken bij gezamenlijke huisvesting van de drie organisaties. Het Dagelijks Bestuur heeft hierover een negatieve principe-uitspraak gedaan.

Risico's

De organisatie bevindt zich momenteel in een turbulente periode. Het aanhaken bij een omvangrijk project als nieuwbouw legt wederom extra druk op zowel de mensen als de middelen.

Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (O.L.A.Z.)

Vestigingsplaats

Kapelle

Doel

Het openbaar lichaam heeft tot doel de behartiging van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers op het gebied van de afvalstoffenverwijdering.

Ter uitvoering van het hierboven omschreven doel heeft het openbaar lichaam de volgende taken: (a) de zorg voor de verwijdering van afvalstoffen, (b) het desgevraagd adviseren van de deelnemers over het uitvoeren van relevante bepalingen van de Wet milieubeheer en de daaruit voortvloeiende voorschriften, (c) het vaststellen van de tarieven voor de verwijdering van afvalstoffen, (d) het uitvoeren of doen uitvoeren van andere taken op het gebied van de afvalstoffenverwijdering, zo het algemeen bestuur daartoe besluit, met dien verstande dat aldus aan deelnemers zonder hun instemming geen andere verplichtingen kunnen worden opgelegd dan die voort­ vloeien uit deze regeling, (e) het geven van voorlichting op het gebied van afvalpreventie en -verwijdering en (f) het op verzoek van een of meerdere deelnemers uitvoeren of doen uitvoeren van een andere taak op het gebied van afvalstoffenverwijdering.

Programma

Volksgezondheid en Milieu

Partijen

Alle 13 Zeeuwse gemeenten

Bestuurlijk belang

Vertegenwoordiging in Algemeen Bestuur

Ontwikkelingen

We zetten ons in om de hoeveelheid huishoudelijk restafval te verminderen en het afvalscheidingspercentage te verbeteren. Tot en met 2020 was het streefdoel: de gemiddelde hoeveelheid restafval per inwoner terugbrengen tot onder de 100 kilo. Er ligt vanuit Europa een nieuwe norm: in 2030 moet 60 procent en in 2035 65 procent van al ons afval recyclen worden. Van kilo’s restafval gaan we naar een percentage te recyclen materiaal in het totale huishoudelijke afval. Met het gezamenlijk doel dat in 2050 geen verspilling van grondstoffen meer plaatsvindt. Wij blijven (voor nu vooral) sturen in hoofdzaak op de kilo’s restafval.

De hoeveelheid restafval bedroeg in 2025 119 kilo per inwoner (exclusief grofvuil en verbouwingsrestafval). Deze hoeveelheden zijn exclusief grofvuil en verbouwingsrestafval van de milieustraten die meetellen in de ambitie In 2025 was dit 26 kilogram per inwoner. De toegangscontrole op de Zeeuwse milieustraten is ingevoerd om bedrijfsafval te weren en inwoners verder te stimuleren tot afvalscheiding. Er wordt verder gewerkt aan de toekomstbestendigheid van de milieustraten. Naast wet- en regelgeving wordt onderzocht of meer invulling gegeven kan worden aan waar en op welke wijze kringloop en/of demontage kan worden ingebed op de milieustraat, alsook mogelijkheden tot milieueducatie.

Risico's

Geen bijzondere risico's.

Vennootschappen

Hieronder volgen de deelnemingen in vennootschappen waarin de gemeente een bestuurlijk (of stemrecht) en financieel belang heeft. De aan de gemeente gelieerde BV’s/NV’s zijn:

BV Monumentenbeheer Middelburg

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel

Het doel van de vennootschap is restauratie, onderhoud en beheer van monumenten of gebouwen die vanwege hun historie of architectuur belangrijk zijn of voor het stadsbeeld karakteristiek zijn. Speciale aandacht gaat uit naar gebouwen die verloren dreigen te gaan. Het werkgebied van de BV is de gemeente Middelburg. Een BV kan sneller opereren dan een gemeente en kan bovendien vaak meer subsidie krijgen. Mede door de activiteiten van de BV MM weet de gemeente haar positie als een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente te versterken.

Programma

Sport, Cultuur en Recreatie

Partijen

Gemeente Middelburg

Bestuurlijk belang

Lid van de Raad van Commissarissen

Ontwikkelingen

De huidige omstandigheden op de onroerend goed markt zijn zodanig dat de BV Monumentenbeheer daar momenteel geen actieve rol in kan spelen. De activiteiten in 2025 hebben zich beperkt tot de beheerstaken van het eigen onroerend goed.

Risico's

Geen bijzondere risico's.

NV Economische Impuls Zeeland

Vestigingsplaats:

Vlissingen

Doel:

Impuls stimuleert en faciliteert (kennis)economische ontwikkelingen in de meest brede zin van het woord.

Programma:

Economie

Partijen:

Gemeente Middelburg, overige Zeeuwse gemeenten, de Provincie Zeeland, bedrijfsleven en Stichting SER Zeeland

Bestuurlijk belang:

vertegenwoordiging in AVA

Ontwikkelingen:

De werkzaamheden richten zich met name op verkenning naar kansrijke ontwikkelingen, acquisitie activiteiten om bedrijven aan te trekken en zich te vestigen in Zeeland en zullen innovatieve startende en groeiende bedrijven begeleid en gefaciliteerd worden op het gebied van financiering. De focus verschuift hierbij steeds nadrukkelijker naar vraagstukken op het gebied van verduurzaming.

Risico's:

Geen risico's.

Stadsgewestelijk Zwembad Vastgoed B.V.

Vestigingsplaats

Vlissingen

Doel

De vennootschap heeft ten doel het beheren en (doen) exploiteren van het Vrijburgbad (Stadsgewestelijk Zwembad). Insteek is dat alle inwoners tegen betaalbare tarieven moeten kunnen deelnemen aan activiteiten in het Stadsgewestelijk Zwembad. Fitness, verenigingen, schoolzwemmen en instructiezwemmen zijn de belangrijkste vormen van activiteiten die momenteel in het Vrijburgbad tot uitvoering worden gebracht. De gemeente ondersteunt op deze wijze het Middelburgs sportbeleid.

Programma

Sport, Cultuur en Recreatie

Partijen

Gemeente Middelburg en Vlissingen beide voor 50% aandeelhouder, Sportfondsen Middelburg-Vlissingen BV (exploitant).

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, lid van directie

Ontwikkelingen

Met ingang van 1 januari 2024 is een huur- en exploitatieovereenkomst aangegaan met de nieuwe exploitant Sportfondsen Middelburg-Vlissingen BV (Feel Fit Center Middelburg-Vlissingen). In 2025 is een investeringsplanning opgesteld voor de jaren 2026-2030.

Risico's

Geen risico's waarbij de gemeente Middelburg direct financieel benadeeld wordt.

Gemeentelijke Vervoerscentrale Zeeland B.V.

Vestigingsplaats

Terneuzen

Doel

De Gemeentelijke Vervoerscentrale verzorgt de planning en regie van voertuigen voor doelgroepenvervoer dat onder verantwoording van de gemeente valt.

Programma

Sociaal Domein en Onderwijs

Partijen

De gemeenten in de regio Zeeuws Vlaanderen, Oosterschelderegio, Walcheren en de Provincie Zeeland zijn aandeelhouder

Bestuurlijk belang

Iedere zes weken vindt een bestuurlijk overleg plaats. Hierin zijn ook de Walcherse gemeenten vertegenwoordigd. Vanuit de gemeente Middelburg sluit wethouder mevrouw Treurniet aan bij dit bestuurlijk overleg.

Op dit moment wordt er gewerkt aan een intentieverklaring voor de nieuwe gemeenschappelijke regeling over het omvormen van de GVZ naar de Mobiliteitscentrale Zeeland (MCZ). Deze intentieverklaring dient ondertekend te worden door de 13 Zeeuwse gemeenten en de Provincie Zeeland. Dit is ingegeven door het feit dat 1 januari 2025 de Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS) van start gaat. Het is de bedoeling dat de MCZ ook de regie over het fijnmazig vervoer gaat voeren.

Risico's

Geen bijzondere risico's.

ZEH NV (voorheen PZEM)

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel

ZEH (voormalig PZEM) is een houdstermaatschappij met belangen in een aantal deelnemingen en een aanzienlijke financiële positie. De organisatie van ZEH kenmerkt zich als een compacte beheerorganisatie. De grootste en belangrijkste deelneming is een aandelenbelang van 70% in de Elektriciteits Produktiemaatschappij Zuid-Nederland (EPZ), waarin onder andere de kerncentrale Borssele is ondergebracht. ZEH draagt vanuit goed rentmeesterschap zorg voor de deelnemingen en de financiële positie om de huidige aandeelhouderswaarde te behouden.

Programma

Bestuur en Ondersteuning

Partijen

Alle Zeeuwse gemeenten, gemeente Bergen op Zoom, Woensdrecht, Goeree-Overflakkee en de Provincies Zeeland, Noord Brabant en Zuid Holland.

Bestuurlijk belang

De gemeente heeft zeggenschap in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders ter grootte van het aandeel in het geplaatste aandelenkapitaal (5,779%).

Ontwikkelingen

Na verkoop van de onderdelen Indaver, Delta Retail, Enduris (netwerkbedrijf), het aandelenbezit Evides en de Wholesaleactiviteiten blijft de gemeente aandeelhouder van de overblijvende activiteiten van voormalig PZEM, nu ZEH (Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij). Naast een paar kleinere deelnemningen betreft dit hoofdzakelijk het belang van 70% in EPZ. Op het gebied van kernenergie hebben de aandeelhouders van PZEM een brief vanuit het Ministerie van Economische Zaken ontvangen om medewerking te verlenen aan het onderzoek voor het realiseren van één of meerdere nieuwe kerncentrales in Nederland. Daarnaast vinden gesprekken plaats tussen het Rijk en ZEH en haar aandeelhouders rondom de overdracht van het EPZ belang.

Risico's:

Geen risico's waarbij de gemeente Middelburg direct financieel benadeeld wordt.

Bank Nederlandse Gemeenten

Vestigingsplaats

Den Haag

Doel

BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan het zo laag mogelijk houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarmee is deze bank essentieel voor de publieke taak.

Kerntaak van de BNG is om tegen lage tarieven te voorzien in lange kredietverlening aan decentrale overheden en in kredietverlening onder garantie van overheden. BNG vertaalt haar missie in de volgende doelstellingen, (1) het behoud van substantiële marktaandelen in de Nederlandse publieke sector en het semi-publieke domein en (2) het behalen van een redelijk rendement voor de aandeelhouders.

Programma

Bestuur en Ondersteuning

Partijen

Gemeenten en andere publiekrechtelijke lichamen in Nederland.

Bestuurlijk belang

De gemeente heeft zeggenschap in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders ter grootte van het aandeel in het geplaatste aandelenkapitaal (€ 0,1 miljoen).

Ontwikkelingen

Reguliere uitvoering kerntaken.

Risico's

Geen

GBE-Aqua B.V

Vestigingsplaats:

Middelburg

Doel:

De vennootschap heeft ten doel het houden en beheren van aandelen in Evides en het uitoefenen van stemrecht daarop voor eigen rekening en risico, maar ten behoeve van de aandeelhouders van de vennootschap.

Programma:

Bestuur en Ondersteuning

Partijen:

Alle 13 Zeeuwse gemeenten, de Provincie Zeeland en de gemeenten Goeree-Overflakkee, Woensdrecht en Bergen op Zoom.

Bestuurlijk belang:

De gemeente heeft zeggenschap in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders ter grootte van het aandeel in het geplaatste aandelenkapitaal (5,785%).

Ontwikkelingen:

Hoofdtaak van de B.V. is het beheer van de aandelen en het uitoefenen van stemrecht uit hoofde van het aandelenbezit in Evides. In 2024 is de lening van € 370 miljoen die is aangetrokken voor de aankoop van het aandelenpakket Evides van PZEM (nu ZEH) versneld afgelost. Vanaf 2025 kunnen de dividenduitkeringen vanuit ZEH vrij worden ingezet binnen de gemeentelijke begroting.

Risico's:

Geen risico's.

Stedin Holding NV

Vestigingsplaats:

Rotterdam

Doel:

Stedin is de onafhankelijke netbeheerder binnen Stedin Groep. Stedin Groep beheert het deel van het elektriciteitsnetwerk en het gasnetwerk in haar verzorgingsgebied in de Randstad en de provincies Utrecht en Zeeland. Ook een deel van Noord-Holland en Friesland behoort tot het werkgebied.

Stedin is verantwoordelijk voor de aanleg, het onderhoud en het beheer van deze transport- en distributienetten voor elektriciteit, gas en warmte. Het telt ruim 2 miljoen particuliere en zakelijke klanten. DNWG Groep beheert het energienet voor zo'n 200.000 Zeeuwse huishoudens en bedrijven. DNWG Infra legt netwerken aan en onderhoudt deze.

Programma:

Bestuur en Ondersteuning

Partijen:

Nederlandse Staat, diverse Provincies en diverse gemeenten (w.o. Gemeente Middelburg).

Bestuurlijk belang:

De gemeente heeft zeggenschap in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders ter grootte van het aandeel in het geplaatste aandelenkapitaal (€ 0.5 miljoen)

Ontwikkelingen:

Reguliere uitvoering kerntaken.

Risico's:

Geen risico's.

Stichtingen

Hieronder de stichting waarmee de gemeente zowel bestuurlijk als financieel verbonden is.

Stichting Roosevelt Academy Fonds

Vestigingsplaats

Middelburg

Doel

Genereren van rendement op belegd vermogen ten behoeve van University College Rosevelt (UCR)

Programma

Onderwijs

Partijen

De gemeente Middelburg en de UCR

Bestuurlijk belang

Ambtelijke vertegenwoordiging in stichtingsbestuur.

Ontwikkelingen

Beleggen en beheer hoofdsom met als doel het behaalde rendement aan te wenden voor de financiering van nieuwe ontwikkelingen binnen de UCR.

Risico's

Geen bijzondere risico's.